Boom Field Lab

ห้าม rm — ย้ายเข้า .archive แทน: กฎบรรทัดเดียวที่ทำให้ AI agent ลบพลาดแล้วกู้ได้

agent ที่รันเองลบไฟล์จริงได้ ผมเลยไม่ให้มันลบ ให้ย้ายเข้าโฟลเดอร์ .archive ตามวันที่แทน ผลจริงใน repo ที่ใช้สร้าง Terminal: ไฟล์ในถังพักรวมกว่า 1.3 แสนไฟล์ แต่ลบจริงถาวรที่ต้องลงบันทึกมีแค่ 4 ครั้ง — พร้อมขั้นตอนเต็มและ hook ตัวอย่าง

โดย วรัญชัย ยิ่งคำนึง (Boom) · เผยแพร่ครั้งแรก · ตรวจทานล่าสุด

ห้องเก็บเอกสารมืด กล่องเรียงบนชั้นเหล็ก มีโคมไฟดวงเดียว พร้อมข้อความ ห้าม rm ย้ายเข้าถังพักแทน

ผมเคยเห็น agent ตีความ path ผิดแล้วสั่งลบโฟลเดอร์ที่ไม่ควรลบ วันนั้นมันอยู่ในกล่องทดลอง ของจริงไม่หาย แต่คำถามที่ค้างในหัวคือ ถ้าวันหนึ่งมันเกิดกับ index ที่ลูกค้า Boom Leverage Terminal ใช้อยู่ล่ะ

คำตอบไม่ใช่ "ทำให้ agent ไม่พลาด" — ไม่มีใครทำได้ คำตอบคือ ทำให้ความผิดพลาดกู้คืนได้ บทความนี้คือกฎที่ผมใช้จริง ตัวเลขจริง และข้อจำกัดของมัน

ทำไมต้องโฟกัสที่ "กู้กลับได้" มากกว่า "อย่าให้พลาด"?

เวลาประเมินระบบอัตโนมัติ ผมไล่ทุกการกระทำลงสองถัง: ถังที่ กด undo ได้ กับถังที่ กดไม่ได้ ของในถังแรกปล่อยให้ระบบทำเองได้ ของในถังที่สองต้องมีด่าน

rm อยู่ถังที่สองชัดเจน ลบแล้วเงียบหาย ไม่มีร่องรอยว่าใครลบอะไรเมื่อไหร่ แต่ถ้าเปลี่ยน rm เป็น mv ไปไว้ในโฟลเดอร์พักตามวันที่ การกระทำเดียวกันย้ายมาอยู่ถังแรกทันที:

rmmv → .archive/YYYY-MM-DD/
พลาดแล้วกู้ได้ไหมไม่ได้ (หรือยากมาก)ได้ในไม่กี่วินาที
มีร่องรอยไหมไม่มีมี — โฟลเดอร์ตามวันที่คือบันทึกในตัว
ต้องไว้ใจ agent แค่ไหนต้องไว้ใจ 100%ไม่ต้อง
ต้นทุนศูนย์พื้นที่ดิสก์

ต้นทุนเดียวคือพื้นที่ดิสก์ ซึ่งถูกกว่าการเสียงานหนึ่งวันมาก

กฎจริงเขียนไว้ว่าอะไร?

การ์ดข้อความจริงจาก CLAUDE.md: ห้าม rm — mv → .archive/YYYY-MM-DD/ (mirror โครงสร้าง path เดิม)
ข้อความจริงจาก File Deletion Protocol ใน CLAUDE.md ของ repo ที่ใช้คุม agent · คัดตรงตัว

ใน File Deletion Protocol ของ CLAUDE.md เขียนไว้สั้นๆ ว่า:

ห้าม rm — mv → .archive/YYYY-MM-DD/ (mirror โครงสร้าง path เดิม)

"mirror โครงสร้าง path เดิม" สำคัญกว่าที่คิด ไฟล์ src/lib/foo.ts ที่ถูกย้ายจะไปอยู่ที่ .archive/2026-09-24/src/lib/foo.ts — เวลากู้คืน ไม่ต้องเดาว่ามันเคยอยู่ที่ไหน

แล้วถังพักจะเต็มไหม? ลบถาวรได้เมื่อไหร่?

ได้ แต่ต้องผ่านเงื่อนไขครบทุกข้อ กฎชั้นนี้เรียกว่า Stage 3 และลบถาวรได้เมื่อ:

เส้นเวลาชีวิตของไฟล์ที่ถูกลบ: วันที่ 0 ย้ายเข้า .archive, วันที่ 7 พ้นช่วงกักรอบแรกสำหรับงานอัตโนมัติ, วันที่ 30 ขึ้นไปลบถาวรได้ถ้าไม่มีใครอ้างถึงและลงบันทึก
วงจรชีวิตของไฟล์ที่ถูกสั่งลบ ตาม File Deletion Protocol ใน CLAUDE.md · วันที่ 7 ใช้กับการ archive อัตโนมัติของไฟล์ที่ไม่ได้ใช้ 30 วัน
  1. อยู่ใน .archive/** แล้ว (เคยถูกตัดสินแล้วว่าเอาออกได้) หรือเป็นไฟล์ทดลองชั่วคราวชัดเจน
  2. mtime ≥ 1 เดือน — และห้ามใช้ atime เพราะการ grep หรือ linter อ่านไฟล์โดยไม่อัปเดต atime ทำให้ตัดสินผิด
  3. ไม่มีการอ้างถึงเลย — สแกนชื่อไฟล์ ชื่อไม่มีนามสกุล และรูปแบบ slug ทั้ง repo เจอแม้แต่ที่เดียว = เก็บไว้ (กันไฟล์ที่ถูกอ่านปีละครั้งแต่สำคัญมาก)
  4. ลงบันทึกทุกครั้ง ใน _rm_log.jsonl พร้อมเหตุผล

ส่วนการ archive อัตโนมัติของไฟล์ที่ไม่ได้ใช้ 30 วัน มีช่วงกัก 7 วันก่อน ถ้ามีการเข้าถึงในช่วงนั้นระบบย้ายกลับที่เดิมเอง

ผลจริงเป็นยังไง?

กราฟแท่งจำนวนไฟล์ในถังพัก: โฟลเดอร์ home 97,833 ไฟล์, repo กฎและ wiki 20,967 ไฟล์, data pipeline 15,145 ไฟล์ เทียบกับการลบถาวรที่ลงบันทึก 4 ครั้ง
จำนวนไฟล์ใน .archive แต่ละที่ (find -type f | wc -l) เทียบกับจำนวนบรรทัดใน _rm_log.jsonl ของ repo กฎ/wiki · วัดเมื่อ 27 ก.ย. 2026
ที่ไฟล์ใน .archive
โฟลเดอร์ home97,833
repo กฎ + wiki (27 โฟลเดอร์วันที่ ตั้งแต่ 28 ส.ค. ถึง 26 ก.ย. 2026)20,967
data pipeline ของ Terminal15,145
รวม133,945

เทียบกับการลบถาวรที่ลงบันทึกใน repo กฎ/wiki ทั้งหมด 4 ครั้ง หนึ่งในนั้นคือไฟล์ index ขนาดราว 3.6 GB ที่เขียนไม่ครบเพราะเครื่องค้างกลาง build — ของที่พิสูจน์แล้วว่าเสียและสร้างใหม่ได้ ไม่ใช่ของที่ "น่าจะไม่ได้ใช้"

ตัวเลขนี้บอกว่ากฎทำงาน: การลบแทบทั้งหมดถูกเปลี่ยนเป็นการย้าย และการลบจริงที่เหลือเป็นเคสที่มีเหตุผลเขียนไว้ทุกครั้ง

บังคับกฎนี้ด้วย hook ได้ไหม?

ได้ และถ้าคุณเพิ่งเริ่ม ผมแนะนำให้ทำ ขอบอกตามจริงว่า ตอนเขียนบทความนี้ (27 ก.ย. 2026) ระบบของผมบังคับกฎนี้ด้วย CLAUDE.md + บันทึก + การตรวจรายสัปดาห์ ยังไม่ได้ใช้ hook ที่บล็อก rm เพราะมีงาน build ที่ต้องลบ output ชั่วคราว (เช่น __pycache__) ได้ตามปกติ ต่อมาในเดือนตุลาคม 2026 ผมเพิ่ม hook ที่บล็อก rm เฉพาะคำสั่งที่ชี้เข้า path ที่ป้องกันไว้ ส่วน build output และไฟล์ชั่วคราวยังลบได้ตามเดิม

ถ้าจะใช้ hook นี่คือตัวอย่าง PreToolUse hook แบบสั้นที่บล็อก rm บน tool Bash (exit code 2 = บล็อก และข้อความ stderr ถูกส่งกลับให้ agent อ่าน ตาม เอกสาร hooks ของ Claude Code):

#!/usr/bin/env python3
# .claude/hooks/guard_rm.py — ลงทะเบียนเป็น PreToolUse (matcher: "Bash")
import json, re, sys

cmd = (json.load(sys.stdin).get("tool_input") or {}).get("command", "")
if re.search(r"(^|[;&|]\s*)(sudo\s+)?rm\s", cmd):
    print("ห้าม rm — ใช้ mv ไปที่ .archive/$(date +%F)/<path เดิม> แทน", file=sys.stderr)
    sys.exit(2)
sys.exit(0)

ข้อควรระวังถ้าใช้จริง: regex แบบนี้จับได้เฉพาะรูปแบบตรงๆ คำสั่งที่ซ่อน rm ไว้ใน script อื่นหรือใน find -delete จะหลุด — hook คือด่านที่ดี แต่ไม่ใช่ด่านเดียว ต้องมีบันทึกและการตรวจย้อนหลังคู่กันเสมอ ดูภาพรวมของด่านหลายชั้นได้ที่ ด่านอนุมัติ + hook

สรุป

กฎ "ห้าม rm ให้ย้ายแทน" ไม่ได้ทำให้ agent ฉลาดขึ้น มันทำให้ ราคาของความผิดพลาดต่ำลงจนแทบเป็นศูนย์ ซึ่งเป็นสิ่งที่คนสร้าง product การเงินควรต้องการมากกว่า agent ที่ไม่เคยพลาด เพราะอย่างหลังไม่มีอยู่จริง

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมไม่ควรให้ AI agent ใช้คำสั่ง rm ลบไฟล์
เพราะ rm กด undo ไม่ได้และไม่ทิ้งร่องรอยว่าใครลบอะไรเมื่อไร ถ้าเปลี่ยนเป็น mv ไปไว้ในโฟลเดอร์ .archive ตามวันที่ ความผิดพลาดจะกู้คืนได้ในไม่กี่วินาทีโดยไม่ต้องไว้ใจ agent 100% ต้นทุนเดียวคือพื้นที่ดิสก์
การย้ายไฟล์เข้า .archive แทนการลบทำอย่างไร
กฎใน repo คือห้าม rm ให้ mv ไปที่ .archive/YYYY-MM-DD/ โดย mirror โครงสร้าง path เดิม เช่น src/lib/foo.ts จะไปอยู่ที่ .archive/2026-09-24/src/lib/foo.ts เวลากู้คืนจึงไม่ต้องเดาว่าไฟล์เคยอยู่ที่ไหน
ไฟล์ใน .archive ลบถาวรได้เมื่อไร
ต้องผ่านครบทุกข้อ คืออยู่ใน .archive แล้วหรือเป็นไฟล์ทดลองชั่วคราวชัดเจน มี mtime อย่างน้อย 1 เดือนโดยห้ามใช้ atime ไม่มีการอ้างถึงเลยทั้ง repo และลงบันทึกใน _rm_log.jsonl พร้อมเหตุผลทุกครั้ง
ใช้ Claude Code hook บล็อกคำสั่ง rm ได้หรือไม่
ได้ ด้วย PreToolUse hook ที่ผูกกับ tool Bash ซึ่ง exit code 2 คือบล็อกและข้อความ stderr ถูกส่งกลับให้ agent อ่าน แต่ regex จับได้เฉพาะรูปแบบตรงๆ คำสั่งที่ซ่อน rm ไว้ใน script อื่นหรือใน find -delete จะหลุด จึงต้องมีบันทึกและการตรวจย้อนหลังคู่กันเสมอ
ในระบบของ Boom กฎห้าม rm บังคับด้วยอะไร
ณ วันที่เขียนบทความ (27 ก.ย. 2026) กฎนี้บังคับด้วย CLAUDE.md บันทึก และการตรวจรายสัปดาห์ ยังไม่มี hook บล็อก rm เพราะงาน build ต้องลบ output ชั่วคราวอย่าง __pycache__ ได้ ต่อมาในเดือนตุลาคม 2026 จึงเพิ่ม hook ที่บล็อก rm เฉพาะ path ที่ป้องกันไว้ วันเดียวกันนั้นไฟล์ในถังพัก 3 ที่รวม 133,945 ไฟล์ ส่วนการลบถาวรที่ลงบันทึกใน repo กฎและ wiki มี 4 ครั้ง

อ่านต่อ

ประตูเหล็กนิรภัยในทางเดินห้องเซิร์ฟเวอร์มืด มีไฟเตือนสีอำพัน พร้อมข้อความ ให้ agent ทำงานเอง แต่มีด่านกั้น

ด่านอนุมัติ + hook: ให้ AI agent ทำงานเองได้ โดยไม่พังระบบจริงของ Terminal

agent ที่ต้องถามทุกคำสั่งทำงานยาวไม่ได้ agent ที่ไม่ถามอะไรเลยก็อันตราย ทางออกที่ผมใช้ตอนสร้าง Terminal คือด่าน 3 ชั้น: กฎสิทธิ์ · PreToolUse hook ที่บล็อกก่อนรัน · Stop hook ที่เก็บกวาดตอนจบ — พร้อม hook จริง 10 คำสั่งที่ลงทะเบียนใน 5 จังหวะของ session

กล่องกระจกปิดสนิทบนโต๊ะเหล็ก ข้างในมีแขนกลเรืองแสงสีเขียวน้ำทะเล พร้อมข้อความ ขังไว้ก่อน ค่อยไว้ใจทีหลัง

ทำไมต้องรัน AI Agent ใน Sandbox — ออกแบบ 'วงความเสียหาย' แบบที่ใช้จริงตอนสร้าง Terminal

คำถามไม่ใช่ 'agent จะพลาดไหม' แต่คือ 'ถ้าพลาด ความเสียหายกว้างแค่ไหน และกู้คืนเร็วแค่ไหน' นี่คือ 4 ชั้นที่ผมใช้กั้น AI agent ตอนสร้าง fintech product — กล่อง container, ด่านคำสั่งก่อนรัน, ข้อมูลอ่อนไหวที่ห้ามออกนอกเครื่อง และงานสาธารณะที่ต้องให้คนสั่งเท่านั้น

สมุดกฎเปิดอยู่บนโต๊ะในห้องมืด มีแสงสีฟ้าส่องจากหน้าจอ พร้อมข้อความ CLAUDE.md คือคำขอ ไม่ใช่กุญแจ

CLAUDE.md ที่ใช้ได้จริงตอนสร้าง Terminal — และจุดที่มันเอาไม่อยู่ ต้องใช้ hook แทน

CLAUDE.md คือกฎที่ AI agent อ่านทุก session แต่เอกสารทางการเองก็บอกว่ามันเป็น 'context ไม่ใช่ config ที่บังคับได้' นี่คือวิธีวางกฎที่ใช้จริงใน repo ของ Boom Leverage: ไฟล์กฎที่ถูก generate และล็อกไม่ให้แก้มือ, ไฟล์ความจำที่มีงบ byte ตายตัว และด่านที่ย้ายจากคำขอร้องไปเป็น hook

BOOM FIELD LAB

อยากเห็นว่าเครื่องมือพวกนี้ประกอบร่างเป็น Terminal จริงได้ยังไง?

Workshop สั้นจากเคสจริง — ดูการทำงานจริงบนหน้าจอ พร้อม Field Kit ให้ลงมือตาม ไม่ใช่สไลด์ทฤษฎี