แบบ 246-2 และแบบ 59 คืออะไร: ใครต้องรายงาน เมื่อไร และอ่านอย่างไรไม่ให้ตีความผิด
แบบ 246-2 คือรายงานการได้มาหรือจำหน่ายหลักทรัพย์เมื่อการถือครองถึงหรือข้ามทุกร้อยละ 5 ส่วนแบบ 59 คือรายงานการเปลี่ยนแปลงการถือหลักทรัพย์ของกรรมการและผู้บริหาร บทความนี้สรุปว่าใครต้องยื่น ภายในกี่วัน ค้นได้ที่ไหน และข้อควรระวัง 4 ข้อเวลาอ่าน
โดย วรัญชัย ยิ่งคำนึง (Boom) · เผยแพร่ครั้งแรก · ตรวจทานล่าสุด
เอกสารสองแบบนี้เป็นข้อมูลสาธารณะที่ตอบคำถามว่า "ผู้ถือหุ้นรายใหญ่และคนในบริษัทขยับอย่างไร" แต่ถ้าอ่านโดยไม่รู้เงื่อนไขการรายงาน จะตีความผิดได้ง่าย บทความนี้สรุปเงื่อนไขจากประกาศและข่าวของสำนักงาน ก.ล.ต. พร้อมข้อควรระวังเวลาอ่าน
แบบ 246-2 กับแบบ 59 ต่างกันอย่างไร?

| หัวข้อ | แบบ 246-2 | แบบ 59 |
|---|---|---|
| ใครต้องรายงาน | บุคคลใดก็ตามที่การถือครองถึงหรือข้ามจุดที่กำหนด | กรรมการและผู้บริหารของบริษัท |
| จุดที่ต้องรายงาน | ทุกร้อยละ 5 ของสิทธิออกเสียงทั้งหมดของกิจการ | เมื่อมีการซื้อ ขาย โอน หรือรับโอน |
| นับรวมใคร | บุคคลตามมาตรา 258 และผู้ที่กระทำการร่วมกัน | คู่สมรสหรือผู้ที่อยู่กินด้วยกันฉันสามีภริยา บุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ และนิติบุคคลที่กลุ่มดังกล่าวถือเกินร้อยละ 30 |
| กำหนดเวลา | ภายใน 3 วันทำการนับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่าย | ภายใน 3 วันทำการ (รายการขนาดเล็กรวบยื่นได้ตามเกณฑ์ปี 2567) |
แบบ 246-2 ต้องรายงานเมื่อไร?

ข่าวของสำนักงาน ก.ล.ต. เรื่องประกาศคณะกรรมการกำกับตลาดทุนที่ ทจ. 28/2554 (เผยแพร่ทาง ryt9) ระบุหลักไว้ 3 ข้อ
- ต้องรายงานเมื่อการถือหุ้นถึงหรือข้าม "ทุกร้อยละห้าใด ๆ ของจำนวนสิทธิออกเสียงทั้งหมดของกิจการ" ทั้งขาขึ้นและขาลง
- ยื่นรายงาน "ภายในสามวันทำการนับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่าย"
- นับรวมการถือของ "บุคคลตามมาตรา 258" ของผู้ได้มาหรือจำหน่ายด้วย เช่น คู่สมรสและบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ส่วนร้อยละ 25, 50 และ 75 ของสิทธิออกเสียง เป็นจุดที่ต้องทำคำเสนอซื้อหลักทรัพย์ตามนิยาม Trigger Point ในอภิธานศัพท์ของตลาดหลักทรัพย์ฯ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการรายงานแบบ 246-2
ตัวแบบฟอร์มแยกการถือครองเป็นแถวของผู้ได้มาหรือจำหน่าย ผู้ที่กระทำการร่วมกัน บุคคลตามมาตรา 258 และการถือแทน แล้วจึงรวมยอด เวลาอ่านจึงต้องดูยอดรวม ไม่ใช่เฉพาะแถวแรก
แบบ 59 ต้องรายงานเมื่อไร?
หลักตามมาตรา 59 และประกาศสำนักงาน ก.ล.ต. ที่ สจ. 38/2561 คือรายงานภายใน 3 วันทำการนับจากวันที่มีการเปลี่ยนแปลงการถือครองหลักทรัพย์ ตามบทความของโฆษก ก.ล.ต. ในกรุงเทพธุรกิจ
ตั้งแต่ 16 มีนาคม 2567 (ประกาศ สจ. 6/2567) รายการขนาดเล็กรวบรวมยื่นในครั้งเดียวได้ "เมื่อมีมูลค่ารวมถึง 3 ล้านบาท หรือเมื่อครบ 6 เดือน" ผลคือวันที่ยื่นรายงานอาจห่างจากวันที่ทำรายการจริงได้หลายเดือน
ข้อมูลในคลังรายงานแบบ 59 ของ Boom Leverage Terminal (วัดเมื่อ 30 ก.ย. 2026) สอดคล้องกับเกณฑ์นี้: รายการของปี 2023 จำนวน 9,058 แถว ได้รับรายงานภายใน 5 วันนับจากวันทำรายการ 81.4% ส่วนปี 2025 จำนวน 12,099 แถว เหลือ 61.1% และที่ห่างเกิน 30 วันเพิ่มจาก 12.7% เป็น 29.9%
ค้นแบบ 246-2 และแบบ 59 ได้ที่ไหน?
- หน้าค้นหาแบบ 246-2 ของ ก.ล.ต. — ทดลองค้นเมื่อ 30 ก.ย. 2026 ตั้งช่วงย้อนหลังได้ 5 ปี
- หน้าค้นหาแบบ 59 ของ ก.ล.ต. — ทดลองค้นเมื่อ 30 ก.ย. 2026 ตั้งช่วงย้อนหลังได้ 3 ปี
ทั้งสองหน้ามีตัวเลือกวันที่ 2 แบบ คือวันที่ได้มาหรือจำหน่าย กับวันที่เผยแพร่ ซึ่งไม่ใช่วันเดียวกัน ให้เช็กก่อนกดค้นหาทุกครั้ง
อ่านอย่างไรไม่ให้ตีความผิด?

- รายงานล่าสุดไม่ใช่สถานะวันนี้ — แบบ 246-2 บอกสัดส่วน ณ วันที่ข้ามเส้น หลังจากนั้นถ้าขยับภายในช่วง 5% เดียวกันจะไม่มีรายงานใหม่
- เงียบไม่ได้แปลว่าขายหมด — ไม่มีรายงานใหม่แปลได้แค่ว่ายังไม่ข้ามเส้น 5% ถัดไป
- ข้ามเส้นไม่ได้แปลว่าซื้อขายในตลาดเสมอ — การได้มาหรือจำหน่ายมีหลายวิธี เช่น การโอน ต้องเปิดตัวเอกสารดูวิธีการได้มาหรือจำหน่าย
- วันที่มี 2 แบบ — วันที่ทำรายการกับวันที่เผยแพร่อาจห่างกันมาก โดยเฉพาะแบบ 59 หลังเกณฑ์ปี 2567
ลองใช้สองแบบนี้กับเคสจริงทีละขั้นได้ที่ ตามรอยผู้ถือหุ้นใหญ่หุ้นไทย และถ้าอยากเห็นการค้นและอ่านช่องวิธีการบนหน้าจอจริง ทำตามได้ใน Smart Money Practice Lab
สรุป
แบบ 246-2 มองผู้ถือหุ้นรายใหญ่ผ่านเส้นทุก 5% ส่วนแบบ 59 มองคนในบริษัทผ่านทุกรายการ ทั้งสองแบบเป็นข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบกลับถึงเอกสารต้นฉบับได้ แต่ไม่บอกเหตุผลของการทำรายการ และไม่ใช่คำแนะนำซื้อขายหลักทรัพย์ ข้อมูลตลาดทุนไทยจากแหล่งทางการอื่นๆ อ่านต่อได้ที่ ข้อมูลตลาดทุนไทยมาจากไหนบ้าง
คำถามที่พบบ่อย
- แบบ 246-2 กับแบบ 59 ต่างกันอย่างไร ใครต้องยื่นแบบไหน
- แบบ 246-2 คือรายงานการได้มาหรือจำหน่ายหลักทรัพย์ของบุคคลใดก็ตามเมื่อการถือครองถึงหรือข้ามทุกร้อยละ 5 ของสิทธิออกเสียงทั้งหมดของกิจการ ส่วนแบบ 59 คือรายงานการเปลี่ยนแปลงการถือหลักทรัพย์ของกรรมการและผู้บริหาร ทั้งสองแบบมีกำหนดหลักคือยื่นภายใน 3 วันทำการ
- แบบ 246-2 ต้องรายงานเมื่อไร และนับรวมการถือของใคร
- ต้องรายงานเมื่อการถือหุ้นถึงหรือข้ามทุกร้อยละ 5 ของสิทธิออกเสียงทั้งหมด ทั้งขาขึ้นและขาลง ภายใน 3 วันทำการนับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่าย โดยนับรวมบุคคลตามมาตรา 258 เช่น คู่สมรสและบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ และผู้ที่กระทำการร่วมกัน ส่วนร้อยละ 25 50 และ 75 เป็นจุดทำคำเสนอซื้อซึ่งเป็นคนละเรื่อง
- ทำไมวันที่ยื่นแบบ 59 อาจห่างจากวันที่ทำรายการจริงหลายเดือน
- เพราะตั้งแต่ 16 มี.ค. 2567 ตามประกาศ สจ. 6/2567 รายการขนาดเล็กรวบยื่นครั้งเดียวได้เมื่อมูลค่ารวมถึงเกณฑ์ที่กำหนดหรือครบ 6 เดือน ข้อมูลใน Terminal (วัด 30 ก.ย. 2026) พบว่ารายการที่ได้รับรายงานภายใน 5 วันลดจาก 81.4% ในปี 2023 เหลือ 61.1% ในปี 2025
- ค้นแบบ 246-2 และแบบ 59 ได้ที่ไหน
- ค้นได้จากหน้าค้นหาของเว็บ ก.ล.ต. โดยเมื่อทดลองค้นวันที่ 30 ก.ย. 2026 แบบ 246-2 ตั้งช่วงย้อนหลังได้ 5 ปี และแบบ 59 ได้ 3 ปี ทั้งสองหน้ามีตัวเลือกวันที่ 2 แบบ คือวันที่ได้มาหรือจำหน่ายกับวันที่เผยแพร่ ต้องเช็กก่อนค้นทุกครั้ง
- อ่านแบบ 246-2 และแบบ 59 อย่างไรไม่ให้ตีความผิด
- ระวัง 4 ข้อ คือรายงานล่าสุดไม่ใช่สถานะวันนี้ การไม่มีรายงานใหม่ไม่ได้แปลว่าขายหมด แค่ยังไม่ข้ามเส้น 5% ถัดไป การข้ามเส้นไม่ได้แปลว่าซื้อขายในตลาดเสมอเพราะอาจเป็นการโอน และวันที่ทำรายการกับวันที่เผยแพร่อาจห่างกันมาก ทั้งสองแบบไม่ใช่สัญญาณซื้อขาย


