Boom Field Lab

CLAUDE.md ที่ใช้ได้จริงตอนสร้าง Terminal — และจุดที่มันเอาไม่อยู่ ต้องใช้ hook แทน

CLAUDE.md คือกฎที่ AI agent อ่านทุก session แต่เอกสารทางการเองก็บอกว่ามันเป็น 'context ไม่ใช่ config ที่บังคับได้' นี่คือวิธีวางกฎที่ใช้จริงใน repo ของ Boom Leverage: ไฟล์กฎที่ถูก generate และล็อกไม่ให้แก้มือ, ไฟล์ความจำที่มีงบ byte ตายตัว และด่านที่ย้ายจากคำขอร้องไปเป็น hook

โดย วรัญชัย ยิ่งคำนึง (Boom) · เผยแพร่ครั้งแรก · ตรวจทานล่าสุด

สมุดกฎเปิดอยู่บนโต๊ะในห้องมืด มีแสงสีฟ้าส่องจากหน้าจอ พร้อมข้อความ CLAUDE.md คือคำขอ ไม่ใช่กุญแจ

ทุกคนที่เริ่มใช้ Claude Code จริงจังจะมาถึงจุดเดียวกัน: เขียนกฎใน CLAUDE.md ไว้ชัดเจน แล้ววันหนึ่ง agent ก็ทำผิดกฎนั้นอยู่ดี ความรู้สึกแรกคือ "มันไม่อ่านเหรอ" คำตอบคือมันอ่าน — แต่การอ่านไม่เท่ากับการถูกบังคับ

บทความนี้รวมสองบทความเดิม (ออกแบบ CLAUDE.md ให้รอด context compaction + อย่าฝากความหวังไว้กับ CLAUDE.md) และเล่าจากระบบจริงที่ใช้สร้าง Boom Leverage Terminal

CLAUDE.md คืออะไร และมันรับประกันอะไรได้บ้าง?

CLAUDE.md คือไฟล์ markdown ที่ Claude Code อ่านตอนเริ่มทุก session ใช้บอกกติกาของโปรเจกต์: โครงสร้าง ข้อห้าม วิธีตรวจงาน ข้อดีคือไม่ต้องเล่าใหม่ทุกเช้า

แต่เอกสารทางการเขียนขอบเขตไว้ชัด:

การ์ดข้อความจากเอกสาร Claude Code: Claude treats them as context, not enforced configuration. To block an action regardless of what Claude decides, use a PreToolUse hook instead.
ข้อความจากเอกสาร Claude Code หน้า How Claude remembers your project (code.claude.com/docs/en/memory) ตรวจเมื่อ 27 ก.ย. 2026

Claude treats them as context, not enforced configuration. To block an action regardless of what Claude decides, use a PreToolUse hook instead. The more specific and concise your instructions, the more consistently Claude follows them.

แปลว่ามีกฎสองชนิดที่ต้องแยกให้ออก:

ชนิดกฎตัวอย่างเก็บไว้ที่ไหน
แนวทาง — พลาดแล้วแก้ได้สไตล์การเขียน, ลำดับการทำงาน, คำศัพท์ที่ใช้CLAUDE.md
เส้นตาย — พลาดแล้วเสียหายจริงอ่านไฟล์ลับทั้งก้อน, ลบไฟล์ถาวร, แก้ไฟล์ที่ถูก generatehook ที่บล็อกก่อนรัน

ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือเอาเส้นตายไปเขียนเป็นแนวทาง แล้วหวังว่ามันจะไม่พลาด

ใน repo ของ Terminal วางกฎกันยังไง?

ขั้นตอนการสร้าง CLAUDE.md: wiki canon 9 หน้า .py เป็นต้นฉบับ, render ด้วยสคริปต์, ได้ CLAUDE.md ที่ chmod 444, agent อ่านทุก session, ถ้าแก้มือจะเขียนไม่ได้
เส้นทางของกฎใน lab repo · CLAUDE.md คือผลลัพธ์ที่ generate ไม่ใช่ต้นฉบับ · ตรวจเมื่อ 27 ก.ย. 2026

ผมเลิกแก้ CLAUDE.md ด้วยมือมาตั้งแต่ ก.ค. 2026 ตอนนี้มันเป็นไฟล์ที่ generate มาจากหน้า wiki 9 หน้า (ไฟล์ .py) แล้วล็อกสิทธิ์เป็นอ่านอย่างเดียว บรรทัดแรกๆ ของไฟล์เขียนไว้ว่า:

🤖 GENERATED FILE — ห้ามแก้ CLAUDE.md ด้วยมือ. ไฟล์นี้ render จาก wiki/canon/*.py

ทำไมต้องยุ่งขนาดนี้? เพราะเจอปัญหาจริงสามอย่าง:

  1. กฎขัดกันเอง — แก้ที่หนึ่ง ลืมอีกที่ พอมีต้นฉบับเดียว (wiki) ความขัดแย้งหายไปโดยโครงสร้าง
  2. agent แก้กฎตัวเอง — agent ที่ติดกฎบางข้ออาจ "แก้ปัญหา" ด้วยการแก้ไฟล์กฎ พอไฟล์เป็น chmod 444 มันเขียนไม่ได้
  3. กฎบวม — ทุกเหตุการณ์กลายเป็นกฎใหม่หนึ่งบรรทัด จนไฟล์ยาวเกินที่จะทำตามได้

ไฟล์ความจำต้องมีงบประมาณไหม?

ต้องมี เพราะทุกไบต์ในไฟล์ที่โหลดทุก session คือ "ภาษี" ที่จ่ายทุกครั้ง ผมตั้งงบให้ MEMORY.md (ไฟล์ความจำที่ agent โหลดอัตโนมัติ) แบบตายตัว และให้สคริปต์ที่ render มันเป็นคนบังคับ:

กราฟแท่งเทียบความยาวไฟล์กฎ: CLAUDE.md ของ lab 401 บรรทัด, AGENTS.md ของเว็บ 413 บรรทัด, คำแนะนำในเอกสาร 200 บรรทัด, CLAUDE.md ระดับ workspace 37 บรรทัด, MEMORY.md 22 บรรทัด
ความยาวไฟล์กฎที่โหลดเข้า context (wc -l) วัดเมื่อ 27 ก.ย. 2026 เทียบกับคำแนะนำ 'under 200 lines' ในเอกสาร Claude Code หน้า Manage costs
ไฟล์บรรทัดbytesสถานะ
CLAUDE.md หลักของ lab40156,080generated · chmod 444
AGENTS.md ของ repo เว็บ41360,041แก้มือ (อ่านโดยทั้ง Codex และ Claude Code)
CLAUDE.md ระดับ workspace372,574ชี้ต่อไปยังไฟล์หลัก
MEMORY.md222,390generated · เป้า 2,500 · เพดาน 5,000

กติกาของ MEMORY.md คือ: ของที่สำคัญระดับวิกฤตเท่านั้นที่ได้เข้า (เสียหายจริง, ต้องรู้ก่อนพิมพ์คำสั่งแรก, หาเองไม่เจอ, ไม่ซ้ำกับ CLAUDE.md, ไม่เน่าตามเวลา) ถ้าเกินงบ สคริปต์จะ fail ดังๆ ให้คนไปตัดเอง ไม่ใช่ตัดเงียบๆ

จุดที่ระบบนี้ยังพลาดอยู่คืออะไร?

ต้องยอมรับตรงๆ: เอกสาร Claude Code แนะนำให้ CLAUDE.md "under 200 lines" แต่ CLAUDE.md หลักของ lab ยาว 401 บรรทัด — เกินเท่าตัว และ AGENTS.md ของเว็บก็ 413 บรรทัด

ความเสี่ยงที่ตามมาคือ ยิ่งไฟล์ยาว กฎแต่ละข้อยิ่งถูกเจือจาง — ตรงข้ามกับที่เอกสารบอกว่ากฎที่เจาะจงและกระชับถูกทำตามสม่ำเสมอกว่า ทางแก้ที่ใช้อยู่และกำลังทำต่อ:

  • ย้ายเส้นตายไปเป็น hook — เช่น การอ่านไฟล์ลับทั้งก้อน ตอนนี้ถูกบล็อกโดย hook ก่อนรัน ไม่ได้พึ่งกฎในไฟล์ (ดูตัวอย่างจริงใน ทำไมผมสร้าง Terminal ด้วย Claude Code)
  • ย้ายขั้นตอนเฉพาะงานไปเป็นเอกสารที่โหลดเมื่อจำเป็น — CLAUDE.md ของ lab มีตาราง "โหลดไฟล์นี้ก่อนทำงานประเภทนี้" แทนการยัดทุกอย่างไว้ในไฟล์เดียว เอกสารทางการก็แนะนำให้ย้ายขั้นตอนเฉพาะไปเป็น skill ที่โหลดตอนเรียกใช้
  • เขียนกฎให้เจาะจง — "ห้าม rm — mv → .archive/YYYY-MM-DD/" ทำตามได้ดีกว่า "ระวังเรื่องการลบไฟล์" มาก

กฎรอดข้าม context compaction ได้ยังไง?

เมื่อบทสนทนายาวจนใกล้เต็ม Claude Code จะสรุปประวัติเก่าเพื่อคืนพื้นที่ (auto-compaction) เนื้อหาที่เคยโหลดกลางทางอาจหายไปจาก context ผมใช้สองวิธี:

  1. กฎที่ต้องรอดทุกกรณีอยู่ในไฟล์ที่โหลดใหม่เสมอ (CLAUDE.md ราก + MEMORY.md) ไม่ใช่ในข้อความที่พิมพ์กลางแชต
  2. เขียนใน CLAUDE.md ว่าหลัง compaction ให้โหลดเอกสารอ้างอิงที่จำเป็นซ้ำ ก่อนทำงานประเภทนั้นต่อ และใช้ hook ก่อน compact เพื่อแนบสถานะงานที่ค้างเข้าไปในบริบทหลังสรุป

ถ้าปัญหาไม่ใช่กฎหาย แต่เป็น context เต็มเร็วเกินไป ดูวิธีจัดงบอีก 6 ข้อใน Context Budget: ทำให้ Claude Code ไม่ลืมงานกลางทาง

สรุป

CLAUDE.md ทรงพลังเพราะมันถูกอ่านทุกครั้ง และอ่อนแอเพราะมัน แค่ถูกอ่าน ใช้มันกับแนวทาง ใช้ hook กับเส้นตาย ทำให้ไฟล์กฎมีต้นฉบับเดียวและมีงบประมาณ — แล้ววัดขนาดมันเป็นระยะ เพราะกฎที่ยาวเกินไปก็คือกฎที่ไม่มีใครทำตามครบ

คำถามที่พบบ่อย

CLAUDE.md บังคับให้ Claude Code ทำตามกฎได้หรือไม่
ไม่ได้ เอกสาร Claude Code ระบุว่า Claude มอง CLAUDE.md เป็น context ไม่ใช่ config ที่บังคับ ถ้าต้องการบล็อกการกระทำไม่ว่า Claude จะตัดสินใจอย่างไร ต้องใช้ PreToolUse hook แทน
กฎแบบไหนควรเขียนใน CLAUDE.md และแบบไหนควรใช้ hook
กฎที่เป็นแนวทางซึ่งพลาดแล้วแก้ได้ เช่น สไตล์การเขียนหรือลำดับการทำงาน เก็บใน CLAUDE.md ส่วนกฎที่เป็นเส้นตายซึ่งพลาดแล้วเสียหายจริง เช่น อ่านไฟล์ลับทั้งก้อน ลบไฟล์ถาวร หรือแก้ไฟล์ที่ถูก generate ควรใช้ hook ที่บล็อกก่อนรัน
CLAUDE.md ควรยาวไม่เกินกี่บรรทัด
เอกสาร Claude Code แนะนำให้ CLAUDE.md ไม่เกิน 200 บรรทัด เพราะกฎที่เจาะจงและกระชับถูกทำตามสม่ำเสมอกว่า บทความยอมรับว่า CLAUDE.md หลักของ lab ยาว 401 บรรทัด ณ วันที่วัด 27 ก.ย. 2026 จึงกำลังย้ายเส้นตายไปเป็น hook และย้ายขั้นตอนเฉพาะงานไปเป็นเอกสารที่โหลดเมื่อจำเป็น
ทำไมต้อง generate CLAUDE.md และล็อกไม่ให้แก้มือ
เพราะเจอปัญหาจริงสามอย่าง คือกฎขัดกันเองเมื่อแก้ที่หนึ่งแต่ลืมอีกที่ agent แก้ไฟล์กฎของตัวเองเพื่อหลบกฎ และกฎบวมจนทำตามไม่ไหว การ generate จาก wiki ซึ่งเป็นต้นฉบับเดียวแล้วล็อก chmod 444 ทำให้ความขัดแย้งหายไปและ agent เขียนทับไม่ได้
ทำอย่างไรให้กฎใน Claude Code รอดหลัง context compaction
ใส่กฎที่ต้องรอดทุกกรณีไว้ในไฟล์ที่ถูกโหลดใหม่เสมอ คือ CLAUDE.md รากและ MEMORY.md ไม่ใช่ในข้อความที่พิมพ์กลางแชต และเขียนใน CLAUDE.md ว่าหลัง compaction ให้โหลดเอกสารอ้างอิงที่จำเป็นซ้ำ พร้อมใช้ hook ก่อน compact เพื่อแนบสถานะงานที่ค้างเข้าไปในบริบทหลังสรุป

อ่านต่อ

ห้องเก็บเอกสารมืดที่มีชั้นวางแฟ้มเรียงยาว แสงไฟส่องเฉพาะจุด พร้อมข้อความ Context คืองบ ไม่ใช่พื้นที่ว่าง

Context Budget: ทำให้ Claude Code ไม่ลืมงานกลางทาง — ตัวเลขจริงจากการเขียนบทความชุดนี้ด้วย agent 4 ตัวพร้อมกัน

context window คืองบประมาณ ไม่ใช่พื้นที่ว่าง ทุกไฟล์ที่อ่าน ทุก output ที่พิมพ์ออกมา กินงบก้อนเดียวกัน นี่คือ 6 วิธีที่ใช้จริงตอนสร้าง Terminal พร้อมตัวเลขจริง: subagent 4 ตัวใช้รวมกว่า 1.3 ล้าน token แต่ session หลักรับกลับแค่รายงานสั้นๆ

ประตูเหล็กนิรภัยในทางเดินห้องเซิร์ฟเวอร์มืด มีไฟเตือนสีอำพัน พร้อมข้อความ ให้ agent ทำงานเอง แต่มีด่านกั้น

ด่านอนุมัติ + hook: ให้ AI agent ทำงานเองได้ โดยไม่พังระบบจริงของ Terminal

agent ที่ต้องถามทุกคำสั่งทำงานยาวไม่ได้ agent ที่ไม่ถามอะไรเลยก็อันตราย ทางออกที่ผมใช้ตอนสร้าง Terminal คือด่าน 3 ชั้น: กฎสิทธิ์ · PreToolUse hook ที่บล็อกก่อนรัน · Stop hook ที่เก็บกวาดตอนจบ — พร้อม hook จริง 10 คำสั่งที่ลงทะเบียนใน 5 จังหวะของ session

ห้องเก็บเอกสารมืด กล่องเรียงบนชั้นเหล็ก มีโคมไฟดวงเดียว พร้อมข้อความ ห้าม rm ย้ายเข้าถังพักแทน

ห้าม rm — ย้ายเข้า .archive แทน: กฎบรรทัดเดียวที่ทำให้ AI agent ลบพลาดแล้วกู้ได้

agent ที่รันเองลบไฟล์จริงได้ ผมเลยไม่ให้มันลบ ให้ย้ายเข้าโฟลเดอร์ .archive ตามวันที่แทน ผลจริงใน repo ที่ใช้สร้าง Terminal: ไฟล์ในถังพักรวมกว่า 1.3 แสนไฟล์ แต่ลบจริงถาวรที่ต้องลงบันทึกมีแค่ 4 ครั้ง — พร้อมขั้นตอนเต็มและ hook ตัวอย่าง

BOOM FIELD LAB

อยากเห็นว่าเครื่องมือพวกนี้ประกอบร่างเป็น Terminal จริงได้ยังไง?

Workshop สั้นจากเคสจริง — ดูการทำงานจริงบนหน้าจอ พร้อม Field Kit ให้ลงมือตาม ไม่ใช่สไลด์ทฤษฎี